De Bornsebeek stroomt door zowel het stedelijk als het landelijk gebied van Borne en Hengelo. Het hele beeksysteem bestaat uit de volgende beken: Elsbeek, Omloopleiding, Woolderbinnenbeek, Berflobeek (vanaf rioolwaterzuiveringsinstallatie Hengelo tot aan de Bornsebeek) en Bornsebeek. De Bornsebeek voert het water af uit Borne, Hengelo en Enschede en is daarom een belangrijke schakel in het watersysteem van Twente. In de rechterkolom vindt u een overzichtskaartje.
Door de klimaatverandering moeten particulieren, overheden en bedrijven zich voorbereiden op meer extreme regenval en langere perioden van droogte. Tegelijkertijd stellen de Nederlandse overheid en de Europese Unie steeds strengere eisen aan het water (Kaderrichtlijnwater). Voor het waterschap is het de uitdaging om alle noodzakelijke maatregelen zorgvuldig in te passen in ons mooie Twentse landschap. Meer informatie over de Kaderrichtlijnwater.
De visie is een beeld waar we naar toe werken. De visie richt zich op het verbeteren van de natuurlijke omgeving van de beek. Een groot deel van de beek ligt in een stedelijke omgeving (Hengelo en Borne), hier is vaak maar weinig ruimte. Samen met de gemeenten is het waterschap op zoek naar een samenspel tussen de 'groene' en de 'blauwe' ruimte. Door beplanting (groen) en water (blauw) te combineren wordt een mooie zone in de stad gecreëerd, die uw leefomgeving mooier maakt. Door bijvoorbeeld een wandelroute kunnen bewoners en passanten ook genieten van deze groenblauwe strook.
In het landelijk gebied stroomt de beek op een aantal plekken al erg natuurlijk. Waar dit nog niet het geval is, wil het waterschap de oevers natuurlijker inrichten, zodat planten en dieren een betere leefomgeving krijgen. Daarnaast wil het waterschap waar mogelijk wateropvanggebieden aanleggen, om bij zware en langdurige regenbuien de overlast zoveel mogelijk te voorkomen. De visie kunt u in de rechterkolom downloaden.
Het waterschap heeft de visie vertaald naar concrete projectplannen voor de verschillende deelgebieden. De werkzaamheden aan de Bornsebeek worden in deelprojecten uitgevoerd. Er wordt zoveel mogelijk samengewerkt met gemeenten en andere partijen. Het hele beeksysteem moet voor eind 2015 zijn aangepast. In de rechterkolom vindt u een overzichtskaartje met planning. Op dit moment zijn de deelprojecten Waterberging Westermaat en De Groene Poort bij Borne en Zenderen in uitvoering.
Waterberging Westermaat ligt tussen de spoorlijn en de rioolwaterzuiveringsinstallatie Hengelo en maakt deel uit van het watersysteem Bornsebeek. Het gebied waarin de Berflobeek ligt, is zo'n 40 jaar geleden ingericht als waterberging. De betonnen waterloop was vervallen en als waterbergingsgebied functioneerde het niet goed. Maatregelen
Tussen oktober 2012 en februari 2013 wordt het terrein aangepakt. De betonnen bedding van de Berflobeek is verwijderd en verwerkt in de ondergrond van de aan te leggen fietssnelweg F35. Het terrein is natuurlijker ingericht met brede oevers. Voor extra waterberging zijn vijvers gegraven, waar mens en dier al diverse soorten vis hebben gesignaleerd. De ijsvogel en reigers halen regelmatig hun maaltijd uit dit gebied.
Van de overtollige grond is een uitkijkheuvel op het terrein aangelegd. Een spiraalvormig pad leidt bezoekers naar de top van de heuvel. Bovenop de heuvel komt een informatiepaneel met uitleg over de waterberging Westermaat en de naastliggende rioolwaterzuiveringsinstallatie Hengelo. Zodra het fietspad klaar is, krijgt het publiek toegang tot de uitkijkheuvel.
In de Berflobeek zit een stuw. Goed voor de juiste waterstand, maar een obstakel voor vissen. Met name modderkruipers, grondels en andere kleine visjes kunnen daardoor niet verder. Het waterschap heeft ter hoogte van deze stuw een vissluis aangelegd. De vissen zwemmen in een bak, die beweegt tussen beide waterpeilen. Deze vissluis werkt op zonne-energie en het is de eerste vissluis die in Twente is toegepast.
Het project Groene Poort is één van de vijf deeltrajecten voor de (her)ontwikkeling van de Bornsebeek. Het doel is een goed functionerende beek met meer natuur.
Door de jaren heen heeft zandafzetting de Bornsebeek in de Groene Poort ondieper gemaakt. Bij hevige regenval voert de beek te weinig water af. Daar gaan we nu iets aan doen. Van januari tot de bouwvak van 2013 voert de aannemer groot onderhoud uit aan het deel dat ligt in het landelijk gebied tussen de wijk Stroomesch in Borne tot de Mastboersweg bij Zenderen. De aannemer haalt zand uit de bodem om de beek weer op diepte te maken. Natuurlijke bosoevers
Tegelijk voeren we maatregelen uit om de ecologische kwaliteit van het water te verbeteren. Op negen verspreid liggende plekken legt het waterschap brede, natuurlijke oevers aan. Dit heeft een gunstige invloed op de kwaliteit van het water en de biodiversiteit. Hier is overwegend gekozen voor bosoevers, waarbij de begroeiing op de oever zich geleidelijk uitbreidt naar de beek toe en beschutting geeft aan de beek. De aanplant gebeurt aan één kant van het water. Aan de andere zijde is ruimte voor een breed onderhoudspad dat voldoende toegang biedt voor groot materieel.
Sommige wandelroutes langs de beek worden iets verlegd, maar de onderhoudspaden blijven gewoon toegankelijk. Voldoende mogelijkheden dus om in eigen woonomgeving lekker te wandelen en te genieten van water en natuur.
Samen met de gemeente Borne heeft het waterschap dit project uitgevoerd. Het waterschap heeft de oevers van de Bornsebeek natuurlijker ingericht, zodat planten en dieren een betere leefomgeving krijgen. Daarnaast houdt het waterschap rekening met locaties voor waterberging om bij zware en langdurige regenbuien de overlast op straat zoveel mogelijk te voorkomen. De beek krijgt ter hoogte van de Bornsche Maten een natuurlijke oeverinrichting met overstromingszones. Tevens worden fietspaden langs de beek aangelegd en komt er een sportveld. Zo ontstaat er een mooie ‘groen-blauwe' zone in de wijk. Meer informatie en een film over Bornsche Beekpark.
Samen met de gemeente Borne en de projectontwikkelaar is het gebied langs de beek opnieuw ingericht. Aan een kant van de beek komt langs de beek een bosstrook en wordt de beek opnieuw ingericht. Hierdoor ontstaat er een bredere groene strook in de wijk. In de bosstrook wordt een pad aangelegd, zodat er vanuit Borne een ommetje kan worden gelopen. Aan de andere kant van de beek (Stroomeschzijde) blijft een onderhoudspad van het waterschap.
